Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2011
Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2011
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- Ο Επίκουρος στον 21ο αιώνα
Αλλά η κληρονομιά του Επίκουρου δεν έμελλε να αφανιστεί για πάντα...
Eric Anderson
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΘΥΡΑΘΕΝ
ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΚΗΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
Για την υπεράσπιση του δικαιώματος στη ζωή, στην ελευθερία, στην ευδαιμονία.
Ως γνωστόν, ο φιλοσοφικός Κήπος του Επίκουρου ιδρύθηκε πριν από δύο χιλιάδες τριακόσιες δέκα πέντε περιστροφές της Γης γύρω από τον Ήλιο, στην Αθήνα.
Σύμφωνα με τις αρχαίες κειμενογραφικές πηγές, ο Κήπος του Επίκουρου βρισκόταν κάπου ανάμεσα στο Δίπυλο και την Ακαδημία. Λειτούργησε ως σχολή φιλοσοφίας αλλά και ως εκδοτικός οίκος των επικούρειων συγγραμμάτων τουλάχιστον για πεντακόσια χρόνια στην Αθήνα, ίσως και περισσότερο. Στο διάστημα αυτό η επικούρεια φιλοσοφία που ύψωσε τον άνθρωπο στο ανάστημά του δείχνοντας την οδό για την επίτευξη της ευδαιμονίας, διδάχθηκε σε όλη την έκταση του ελληνιστικού και στη συνέχεια του ρωμαϊκού κόσμου.
Λαμπρές προσωπικότητες της ελληνιστικής εποχής, της ρωμαιοκρατίας αλλά και της ύστερης αρχαιότητας διδάχθηκαν και δίδαξαν επικούρεια φιλοσοφία όπως οι: Μητρόδωρος ο Λαμψακηνός, Λεόντιον, Πολύαινος
ο Λαμψακηνός, Έρμαρχος ο Μυτιληναίος, Κολώτης ο Λαμψακηνός, Λεοντεύς ο Λαμψακηνός, Θεμίστη η Λαμψακηνή, Μαμμάριον, Ηρόδοτος ο Αθηναίος, Ιδομενεύς ο Λαμψακηνός, Πολύστρατος, Διονύσιος, Βασιλείδης, Απολλόδωρος ο Αθηναίος, Ζήνων ο Σιδώνιος, Δημήτριος ο Λάκων, Λουκρήτιος, Διογένης ο Ταρσεύς, Φαίδρος ο Αθηναίος, Πάτρων, Σίρων, Φιλόδημος ο Γαδαρηνός, Διογένης ο Οινοανδεύς, Αμαφίνιος, Διογενειανός και τέλος ο Παλλαδάς ο Αλεξανδρινός, που έζησε πάμφτωχος κατά την βασιλεία του Αρκάδιου.
ο Λαμψακηνός, Έρμαρχος ο Μυτιληναίος, Κολώτης ο Λαμψακηνός, Λεοντεύς ο Λαμψακηνός, Θεμίστη η Λαμψακηνή, Μαμμάριον, Ηρόδοτος ο Αθηναίος, Ιδομενεύς ο Λαμψακηνός, Πολύστρατος, Διονύσιος, Βασιλείδης, Απολλόδωρος ο Αθηναίος, Ζήνων ο Σιδώνιος, Δημήτριος ο Λάκων, Λουκρήτιος, Διογένης ο Ταρσεύς, Φαίδρος ο Αθηναίος, Πάτρων, Σίρων, Φιλόδημος ο Γαδαρηνός, Διογένης ο Οινοανδεύς, Αμαφίνιος, Διογενειανός και τέλος ο Παλλαδάς ο Αλεξανδρινός, που έζησε πάμφτωχος κατά την βασιλεία του Αρκάδιου.
Ακολούθησε το «διάλειμμα των χιλίων ετών βαρβαρότητας» μέχρι που η δίψα των εχέφρονων ανθρώπων για γνώση έφερε στη δυτική Ευρώπη την Αναγέννηση και μαζί της μια σειρά από εξίσου σημαντικές προσωπικότητες οι οποίες όχι μόνον αναβίωσαν τη μελέτη της επικούρειας διδασκαλίας, αλλά έθεσαν χάρη στην επικούρεια φυσική τις βάσεις για την ανάπτυξη όλων ανεξαιρέτως των επιστημών, εφόσον η επικούρεια διδασκαλία κάλυπτε εξαρχής και με ορθότατο τρόπο ένα ευρύτατο επιστημονικό φάσμα γνώσεων από την κοσμολογία και την αστρονομία μέχρι την βιολογία και την ψυχολογία.
Η αρχή της θεωρίας των ατόμων, η αρχή του διαστημικού κενού, η κίνηση των ατόμων, η κίνηση των πλανητών, το ηλιοκεντρικό σύστημα, αλλά ακόμη και η θεωρία της εξέλιξης των ειδών, όπως ακριβώς διατυπώθηκε από τον Δαρβίνο (!), όλα μα όλα περιέχονταν εξαρχής στην επικούρεια διδασκαλία και έβρισκαν τέλεια εφαρμογή τόσο στην ψυχολογία όσο και στην κοινωνική ηθική.
Κι όλα αυτά τα παρατήρησαν, τα μελέτησαν και τα δίδαξαν από την εποχή της Αναγέννησης κι έπειτα εξαίρετες διάνοιες της φιλοσοφίας, της τέχνης και της επιστήμης όπως ο Λορέντζο Βάλλα, ο Πιερ Γκασσεντί, ο Μονταίν, ο Γκιατσαρντίνι, ο Μπερνιέ, ο Χομπς, ο Ντιντερό, ο Λαροσφουκό, ο Λα Μεττρί, ο Λοκ, ο Μολιέρος, ο Ισαάκ Νεύτων, ο Ρόμπερτ Μπόιλ, ο Ρόμπερτ Χουκ, ο Σαιντ Εβρεμόντ, ο Ελβέτιους, ο Χόλμπαχ, ο Ντε Κοντιγιάκ, όλοι κοντολογίς όσοι συνέβαλαν στο θαύμα του Διαφωτισμού, ενώ ο Τόμας Τζέφερσον, συντάκτης της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας και τρίτος πρόεδρος των ΗΠΑ, διακήρυξε απερίφραστα: «Είμαι και εγώ ένας επικούρειος. Θεωρώ ότι οι γνήσιες θέσεις του Επίκουρου περιέχουν ό,τι πιο ορθολογικό μας έχει κληροδοτήσει η Ελλάδα και η Ρώμη στο χώρο της ηθικής φιλοσοφίας».
Στην Ελλάδα, η επικούρεια διδασκαλία παρέμεινε εν πολλοίς άγνωστη και εντελώς αγνοημένη από τα πλήθη του μεσαιωνικού σκοταδισμού. Πρώτος ξαναδίδαξε επικούρεια φιλοσοφία – πριν αλλά και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο – ο καθηγητής Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, από τους πρώτους πανεπιστημιακούς δασκάλους της Θεσσαλονίκης, Ίωνας κι αυτός στην καταγωγή, που συνέγραψε το εξαίρετο βιβλίο «Επίκουρος: η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου». Αργότερα ακολούθησαν κι άλλες σποραδικές ελληνικές εκδόσεις επικούρειων συγγραμμάτων, όπως εκείνο του Νίκου Ψυρούκη ή του Μπέντζαμιν Φάρρινγκτον. Κατά την τελευταία δεκαετία δημιουργήθηκε μια ολόκληρη επικούρεια «βιβλιοθήκη» με αξιόλογα συγγράμματα, ενώ τα τελευταία χρόνια κυκλοφορεί με επιτυχία το περιοδικό, «Ο ΚΗΠΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ».
Όλα αυτά είναι σημάδια πως ο σπόρος του Χαράλαμπου Θεοδωρίδη άρχισε να φυτρώνει και πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι της χώρας μας βρίσκουν στην επικούρεια διδασκαλία τις πιο ικανοποιητικές απαντήσεις στα θεμελιώδη φιλοσοφικά ζητήματα, τόσο τα γενικά όσο και τα ειδικά, εκείνα της καθημερινότητας. Στη σημερινή εποχή η ανάγκη προσέγγισης και βίωσης της επικούρειας φιλοσοφίας οδηγεί στην πρόθεση ίδρυσης νέων Κήπων. Στα πλαίσια αυτά ιδρύθηκε και λειτουργεί ο Φιλοσοφικός Κύκλος,
Φίλοι της Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος Αθηνών"
Σκοπός των Φίλων της Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος της Αθήνας" είναι η ηθική και φυσική υπεράσπιση του δικαιώματος στη ζωή, στην ελευθερία και εντέλει στην ευδαιμονία, μέσω της αποκατάστασης, ανάδειξης, διάδοσης και βίωσης της Επικούρειας Φιλοσοφίας στην σύγχρονη εποχή.
ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΩΝ ΠΡΟΘΕΣΙΣ
ΜΕΤΑ ΠΟΛΛΗΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΣ ΑΛΛΟΥΣ ΝΟΥΘΕΤΗΣΟΜΕΝ
ΚΑΙ ΝΥΝ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΕΨΑΝΤΕΣ ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ
ΟΥΤΩΣ ΑΠΟΤΟΜΟΙ ΓΕΝΗΘΕΝΤΕΣ
ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΕΧΟΝ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΤΑΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΩΙ
ΚΑΘ’ ΟΝ ΖΗΝ ΗΙΡΗΜΕΘΑ ΠΕΙΘΑΡΧΗΣΟΜΕΝ
ΩΣ ΚΑΙ ΠΑΡΡΗΣΙΑΙ
ΚΑΙ ΝΥΝ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΕΨΑΝΤΕΣ ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ
ΟΥΤΩΣ ΑΠΟΤΟΜΟΙ ΓΕΝΗΘΕΝΤΕΣ
ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΕΧΟΝ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΤΑΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΩΙ
ΚΑΘ’ ΟΝ ΖΗΝ ΗΙΡΗΜΕΘΑ ΠΕΙΘΑΡΧΗΣΟΜΕΝ
ΩΣ ΚΑΙ ΠΑΡΡΗΣΙΑΙ
Ως Επικούρειοι έχουμε την πρόθεση
ότι με πολλή πεποίθηση θα διδάξουμε τους άλλους
και τώρα και όταν διαπρέψουμε,
όσοι έτσι απότομα γεννηθούμε από τους καθηγητές,
αλλά το ενωτικό και πιο σημαντικό είναι
ότι θα πειθαρχούμε στον Επίκουρο,
σύμφωνα με τον οποίο επιλέξαμε να ζούμε
καθώς και στην ελεύθερη και θαρρετή έκφραση γνώμης.
και τώρα και όταν διαπρέψουμε,
όσοι έτσι απότομα γεννηθούμε από τους καθηγητές,
αλλά το ενωτικό και πιο σημαντικό είναι
ότι θα πειθαρχούμε στον Επίκουρο,
σύμφωνα με τον οποίο επιλέξαμε να ζούμε
καθώς και στην ελεύθερη και θαρρετή έκφραση γνώμης.
Φιλόδημος – Περί Παρρησίας 45
Ιστοχώρος, www.epicuros.gr
Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο, ideoszen@gmail.com
Επικοινωνήστε με τον Κήπο Αθηνών στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
ideoszen@gmail.com ή στο 6945218024
για συμμετοχή στις συναντήσεις και στις εκδηλώσεις καθώς και για περισσότερες πληροφορίες.
www.epicuros.gr
Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ
Γεννήθηκε το 1883 στην Kαισάρεια της Kαππαδοκίας στη Μικρά Ασία.
Το 1900 αποφοίτησε από τη Mεγάλη του Γένους Σχολή στην Κωνσταντινούπολη. Το 1913 πήρε πτυχίο φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών. Το 1915 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία, ιστορία και φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια της Λειψίας και του Mονάχου. Το 1918 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της φιλοσοφίας με τη διατριβή «Κοινωνικές εκδηλώσεις του ερωτικού συναισθήματος». Το 1919 επέστρεψε στην Ελλάδα. Το 1921 διορίστηκε ως φιλόλογος και το 1925, έτος ίδρυσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κατέλαβε την έδρα της φιλοσοφίας.
Με το έργο του 1954 "Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου", έγινε ο πρώτος σύγχρονος Έλληνας που ασχολήθηκε συστηματικά με το φιλόσοφο Επίκουρο και άνοιξε τον δρόμο προς την επανακάλυψη της επικούρειας φιλοσοφίας στην εποχή μας.
Το βιβλίο είναι εξαιρετικό, μοναδικό στα ελληνικά γράμματα. Αποτελεί ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών και ουσιαστικής μάθησης. Ο Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, όχι μόνο μας προσφέρει ανεκτίμητη γνώση για τον Επίκουρο και τη Φιλοσοφία του, αλλά μας διδάσκει την αληθινή ιστορία του αρχαίου κόσμου.
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ www.epicuros.gr
Το 1900 αποφοίτησε από τη Mεγάλη του Γένους Σχολή στην Κωνσταντινούπολη. Το 1913 πήρε πτυχίο φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών. Το 1915 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία, ιστορία και φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια της Λειψίας και του Mονάχου. Το 1918 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της φιλοσοφίας με τη διατριβή «Κοινωνικές εκδηλώσεις του ερωτικού συναισθήματος». Το 1919 επέστρεψε στην Ελλάδα. Το 1921 διορίστηκε ως φιλόλογος και το 1925, έτος ίδρυσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κατέλαβε την έδρα της φιλοσοφίας.
Με το έργο του 1954 "Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου", έγινε ο πρώτος σύγχρονος Έλληνας που ασχολήθηκε συστηματικά με το φιλόσοφο Επίκουρο και άνοιξε τον δρόμο προς την επανακάλυψη της επικούρειας φιλοσοφίας στην εποχή μας.
Το βιβλίο είναι εξαιρετικό, μοναδικό στα ελληνικά γράμματα. Αποτελεί ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών και ουσιαστικής μάθησης. Ο Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, όχι μόνο μας προσφέρει ανεκτίμητη γνώση για τον Επίκουρο και τη Φιλοσοφία του, αλλά μας διδάσκει την αληθινή ιστορία του αρχαίου κόσμου.
Η προσωπογραφία του φιλοτεχνήθηκε από το θαυμάσιο ζωγράφο
Πολύκλειτο Ρέγκο .
Πολύκλειτο Ρέγκο .
Ο Θεοδωρίδης , στα μαύρα χρόνια της Κατοχής,
εκπλήρωσε το πατριωτικό χρέος του συνεργαζόμενος με την Αντίσταση.
Για το λόγο αυτό η Ελληνική Πολιτεία τον τίμησε καταλλήλως:
τον απέλυσε από τη θέση του, ενώ άφησε ανενόχλητους
συναδέλφους του που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές.
εκπλήρωσε το πατριωτικό χρέος του συνεργαζόμενος με την Αντίσταση.
Για το λόγο αυτό η Ελληνική Πολιτεία τον τίμησε καταλλήλως:
τον απέλυσε από τη θέση του, ενώ άφησε ανενόχλητους
συναδέλφους του που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές.
Έργα
- «Μελέτη για τον Στέφαν Γκιόρκε», δοκίμιο, 1921
- «Η θέση της σημερινής ψυχολογίας», δοκίμιο, 1921
- «Το συναισθηματικό στη διανόηση του Καντ», δοκίμιο, 1924
- «Ιστορία της ελληνικής φιλοσοφίας», μετάφραση του έργου των Τσέλλερ και Νέστλε, 1942.
- «Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου», 1954
- «Εισαγωγή στη φιλοσοφία», 1955
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ www.epicuros.gr
Στη σύγχρονη εποχή, ο Επίκουρος απαντήθηκε ξανά στην νεοελληνική γραμματεία με το βιβλίο του καθηγητή Χ. Θεοδωρίδη «Ο Επίκουρος» από τις εκδόσεις ΕΣΤΙΑ.
| ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΥ ΑΝΕΔΕΙΞΕ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ ΣΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ Τ Ι Μ Η ΚΑΙ Μ Ν Η Μ Η |
Σχετικά πρόσφατα τα άπαντα του μεγάλου Δασκάλου αλλά και έργα άλλων επικούρειων όπως του Διογένη Οινοανδέα και Φιλόδημου όπως και αναλύσεις ή μελέτες σχετικές με την επικούρεια φιλοσοφία υπάρχουν στη διάθεσή μας χάριν στην συστηματική προσπάθεια των ανθρώπων των εκδοτικών οίκων ΘΥΡΑΘΕΝ, ΜΑΡΙΟΣ ΒΕΡΕΤΤΑΣ, αλλά και των υπολοίπων που αναφέρονται στην ενότητα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ της παρούσης ιστοσελίδας.
Τα λεγόμενα και νομιζόμενα των Επικούρειων που έχουν φτάσει στις μέρες μας, είναι εξαιρετικά λίγα, ειδικά αν τα συγκρίνουμε με τα σωζόμενα των άλλων φιλοσοφικών σχολών. Ο Επίκουρος φαίνεται δεν ήταν στα μέτρα αυτών των «ανθρώπων» που αρέσκονταν να τρέφουν την φωτιά με παπύρους και περγαμηνές, δηλαδή αυτών που τελικά έφεραν τον μεσαίωνα στην ανθρωπότητα.
Σήμερα τα επικούρεια σωζόμενα φέρουν τη συστηματική διαστρέβλωση αιώνων ως προς τις έννοιές τους και αυτό είναι που είναι ανάγκη να ανατραπεί και να αποδοθούν τα πρέποντα στη μεγάλη αυτή Ελληνική Σχολή. Το ρόλο αυτό τον έχουν αναλάβει οι σύγχρονοι Επικούρειοι ανά τον κόσμο. Από την εποχή του Διαφωτισμού και μετά βλέπουμε μελέτες και έρευνες κυρίως Δυτικών. Τις τελευταίες δεκαετίες βλέπουμε με χαρά το φαινόμενο αυτό να εκδηλώνεται και στον σημερινό ελλαδικό χώρο, με ιδιαίτερη ένταση τα τελευταία χρόνια.
Το κυριότερο και το πιο σημαντικό είναι ότι σήμερα, η Επικούρεια Φιλοσοφία τυγχάνει ευρύτατης αποδοχής από όσους έχουν την ευκαιρία να τη γνωρίσουν. Έτσι με τον τρόπο αυτό, 2.300 χρόνια μετά, ο Δάσκαλος συνεχίζει να διδάσκει και εμείς οι σύγχρονοι επικούρειοι συνεχίζουμε στον δρόμο που χάραξε ακόμη και με την δημιουργία νέων Κήπων, ακολουθώντας τα τελευταία του λόγια, δηλαδή το "ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ".
Η βίλα των παπύρων
Το 1715 ανακαλύφθηκε στο Ηράκλειο Ερκουλάνο, πόλη στους πρόποδες του Βεζούβιου που είχε καταστραφεί με την ηφαιστειακή έκρηξη, μια ρωμαϊκή βίλα που ανήκε στον Πείσωνα, πεθερό του Ιούλιου Καίσαρα. Εντός της βίλας ανακαλύφθηκε μια ολόκληρη βιβλιοθήκη που αποτελούνταν από παπυρικά κείμενα. Τα παπυρικά ρολά είχαν απανθρακωθεί και διατηρηθεί έτσι, από την ηφαιστειακή έκρηξη και τις συνθήκες που επικράτησαν μετά. Από την εποχή της ανακάλυψής τους έως και σήμερα γίνονται τιτάνιες προσπάθειες ανάγνωσή τους. Στο διάστημα αυτό έχουν έρθει στο φως εκατοντάδες αρχαία κείμενα για πρώτη φορά στην ιστορία. Τα περισσότερα εξ αυτών ανήκουν στην επικούρεια φιλοσοφία. Η προσπάθεια της ανάγνωσης και αποκατάστασης των παπυρικών κειμένων συνεχίζεται ως τις ημέρες μας, προσφέροντας νέα πολύτιμα επικούρεια αποσπάσματα.
Κλικ εδώ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)